سارا شفاهی
بازار جهانی طلا در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۶ شهریور ۱۴۰۵، شاهد افت قابلتوجه قیمتها بود؛ حرکتی که در شرایطی رخ داد که بسیاری از معاملهگران انتظار داشتند طلا همچنان از فضای پرریسک بازارهای جهانی حمایت شود. در این میان، چشم فعالان بازار بار دیگر به نرخ بهره و سیاست پولی بانکهای مرکزی بزرگ دوخته شده است.
طلا در سالهای اخیر بارها در دورههای افزایش نااطمینانی اقتصادی و سیاسی بهعنوان دارایی امن مورد توجه قرار گرفته است، اما افزایش جذابیت داراییهای دارای بازده میتواند بخشی از تقاضا برای فلز زرد را کاهش دهد. به همین دلیل، تحولات مربوط به نرخ بهره یکی از مهمترین متغیرهایی است که در مقطع فعلی بر مسیر قیمت جهانی طلا اثر میگذارد.
چرا افزایش نرخ بهره به ضرر طلا تمام میشود؟
طلا برخلاف سپردههای بانکی و اوراق قرضه، سود دورهای ایجاد نمیکند. بنابراین زمانی که نرخهای بهره افزایش پیدا میکنند یا بازار انتظار دارد برای مدت طولانی در سطوح بالا باقی بمانند، سرمایهگذاران با یک انتخاب مهم روبهرو میشوند: نگهداری دارایی بدون بازده یا انتقال بخشی از سرمایه به داراییهایی که میتوانند درآمد مشخصی ایجاد کنند.
این موضوع همان چیزی است که در اقتصاد از آن با عنوان هزینه فرصت نگهداری طلا یاد میشود. هرچه بازده داراییهای رقیب بیشتر باشد، هزینه فرصت سرمایهگذاری در طلا نیز افزایش پیدا میکند و در صورت تقویت این انتظارات، فشار فروش میتواند قیمت فلز زرد را تحت تأثیر قرار دهد.
البته نرخ بهره تنها عامل تعیینکننده در بازار طلا نیست. تورم، ارزش دلار، خرید بانکهای مرکزی، شرایط اقتصادی جهان و ریسکهای ژئوپلیتیکی نیز میتوانند همزمان بر رفتار سرمایهگذاران اثر بگذارند.
آیا کاهش قیمت طلا ادامهدار خواهد بود؟
افت اخیر بهتنهایی نمیتواند مسیر آینده بازار را مشخص کند. در شرایطی که سیاستهای پولی انقباضی میتواند برای طلا یک عامل فشار باشد، افزایش نگرانیهای اقتصادی یا ژئوپلیتیکی ممکن است دوباره تقاضا برای این فلز را افزایش دهد.
به همین دلیل، معاملهگران در روزهای آینده علاوه بر دنبال کردن تصمیمها و اظهارنظرهای بانکهای مرکزی، به دادههایی مانند تورم، اشتغال و وضعیت اقتصاد آمریکا نیز توجه خواهند کرد. تغییر در انتظارات بازار درباره مسیر نرخ بهره میتواند بهسرعت بر ارزش دلار و در ادامه بر قیمت طلا اثر بگذارد.
تأثیر افت طلای جهانی بر بازار ایران
تغییرات قیمت اونس طلا معمولاً یکی از متغیرهای مؤثر بر بازار داخلی است، اما افت یا رشد طلای جهانی الزاماً به همان میزان در بازار ایران تکرار نمیشود. نرخ دلار و شرایط عرضه و تقاضا در بازار داخلی نیز نقش مهمی در تعیین قیمت طلا و سکه دارند.
به همین دلیل، برای بررسی قیمت سکه، قیمت طلای ۱۸ عیار و قیمت طلای ۲۴ عیار باید همزمان روند اونس جهانی و نرخ ارز داخلی را در نظر گرفت. حتی در صورت کاهش قیمت طلای جهانی، افزایش نرخ دلار میتواند بخشی از اثر این افت را در بازار داخلی خنثی کند.
در نتیجه، کاهش اخیر طلای جهانی را باید در چارچوب مجموعهای از عوامل اقتصادی بررسی کرد. نرخ بهره فعلاً یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر بازار است، اما دادههای اقتصادی و تحولات ارزی در روزهای آینده میتوانند جهت حرکت قیمتها را تغییر دهند.
برای دنبال کردن قیمت لحظه ای طلا و قیمت شمش میتوانید آخرین نرخهای بازار را در سایت اکسیراز بررسی کنید.