بسیاری از سرمایهگذاران تصور میکنند بازدهی صندوقهای طلا تنها به تغییرات نرخ دلار وابسته است، اما واقعیت این است که قیمت طلا در ایران تحت تأثیر دو عامل اصلی یعنی نرخ دلار آزاد و قیمت انس جهانی طلا قرار دارد. به همین دلیل، سرمایهگذاران صندوقهای طلا علاوه بر رصد بازار ارز، باید تحولات بازار جهانی طلا را نیز دنبال کنند.
انس جهانی طلا به قیمت یک انس تروا طلای خالص با عیار ۹۹.۹۹ درصد در بازارهای بینالمللی گفته میشود. هر انس تروا معادل حدود ۳۱.۱۰۳۵ گرم است و قیمت آن بر مبنای دلار آمریکا اعلام میشود. این قیمت در بازارهای جهانی تحت تأثیر عواملی مانند تصمیمات بانکهای مرکزی، نرخ بهره، تورم، ارزش دلار، تحولات اقتصادی و تنشهای سیاسی تغییر میکند.
در ایران نیز قیمت طلا تنها به نرخ دلار وابسته نیست. بهصورت تقریبی، قیمت هر گرم طلای ۲۴ عیار از حاصلضرب قیمت انس جهانی در نرخ دلار آزاد و تقسیم آن بر ۳۱.۱۰۳۵ به دست میآید. بنابراین، حتی اگر نرخ دلار ثابت بماند، افزایش قیمت انس جهانی میتواند باعث رشد قیمت طلا در بازار داخلی شود.
این موضوع برای سرمایهگذاران صندوقهای طلا اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا بخش قابلتوجهی از دارایی این صندوقها در اوراق و داراییهای مبتنی بر طلا سرمایهگذاری میشود و ارزش خالص داراییهای آنها (NAV) از تغییرات قیمت طلا تأثیر میپذیرد. در نتیجه، رشد انس جهانی میتواند در کنار افزایش نرخ دلار، زمینه رشد ارزش داراییهای صندوق را فراهم کند.
از مهمترین عوامل مؤثر بر قیمت انس جهانی میتوان به تصمیمات فدرال رزرو درباره نرخ بهره، نرخ تورم آمریکا، ارزش دلار، خرید طلا توسط بانکهای مرکزی، تنشهای ژئوپلیتیکی، شرایط اقتصاد جهانی و تقاضا برای داراییهای امن اشاره کرد. معمولاً در دورههایی که نگرانی درباره آینده اقتصاد یا افزایش ریسکهای سیاسی بیشتر میشود، تقاضا برای طلا افزایش پیدا میکند.
یکی از مزایای صندوقهای طلا نیز همین وابستگی همزمان به بازار داخلی و جهانی طلاست. برای مثال، اگر دلار ثابت بماند اما قیمت انس جهانی افزایش پیدا کند، قیمت طلا در ایران میتواند تحت تأثیر قرار گیرد. در مقابل، رشد همزمان دلار و انس جهانی میتواند دو محرک مهم برای افزایش ارزش داراییهای مرتبط با طلا ایجاد کند.
سرمایهگذاران نباید برای تحلیل عملکرد صندوقهای طلا تنها نرخ دلار را بررسی کنند. روند انس جهانی، سیاستهای پولی آمریکا، تورم و تحولات اقتصاد جهانی نیز از عوامل مهمی هستند که میتوانند بر قیمت طلا و در نتیجه ارزش صندوقها اثرگذار باشند.

